//////

Zadania pedagoga

MNIEJ KORZYSTNY PRZEPIS

Ten mniej od poprzedniego korzystny dla nich przepis zmieniło za­rządzenie. Ministra Oświaty i Wychowania z 15 lutego 1982 r. w sprawie zasad przyjmowania kandydatów do klasy pierwszej liceów ogólnokształ­cących i szkół zawodowych dla młodzieży. Zawiera ono w załączniku regulamin dający preferencje kandydatom z wadami słuchu, wzroku, narządów ruchu i innymi schorzeniami, gdy mają orzeczenie poradni wychowawczo-zawodowej, kwalifikujące ich do szkół zasadniczych i śred­nich po uzyskaniu pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego, a w szczególnych przypadkach i bez tego egzaminu. Postanawia ono bo­wiem, że kandydaci z ciężkimi wadami rozwojowymi i kalectwami „na wniosek wojewódzkiej poradni wychowawczo-zawodowej powinni być zwolnieni przez komisję z egzaminu wstępnego i przyjęci do określonej szkoły” (§ 15,2).\

W PRZYJĘCIU DO SZKÓŁ

Natomiast w przyjęciu do średnich szkół artystycznych: plastycz­nych, muzycznych, baletowych preferencji niepełnosprawni nie mają.Przysługują one jedynie kandydatom, którzy uzyskali najwyższą ocenę z egzaminu wstępnego. Jest to niedopatrzenie wymagające naprawy, a zarządzenie  uzupełnienia.Przytoczone przepisy ujawniły wahanie tendencji integracyjnych nie­pełnosprawnych z pełnosprawnymi w kształceniu zawodowym tak bar­dzo silnych od roku 1962 do 1974, ich osłabienie od 1974 do 1982 roku — i ponowne ich wzmocnienie. Owo wahanie odzwierciedla stosunek władz oświatowych do kształcenia młodocianych niepełnosprawnych wobec na­paru potrzeb społecznych na nieprzygotowane do tych specjalnych za­dań zwykłe szkoły średnie oraz wobec światowych trendów w rehabili­tacji (A. Hulek, 1984, s. 129—133).

OBOWIĄZKI SZKÓŁ PODSTAWOWYCH WOBEC UCZNIÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Dotyczące integracji niepełnosprawnych z pełnosprawnymi w kształ­ceniu zawodowym zarządzenia i instrukcje określają obowiązki i’ zadania szkół podstawowych, poradni wychowawczo-zawodowych, szkół ponad­podstawowych wobec młodocianych niepełnosprawnych.Owo cytowane już zarządzenie jninistra oświaty z 1962 r., jak i za­rządzenie ministra oświaty i wychowania dotyczące orientacji i porad­nictwa zawodowego zobowiązują szkoły podstawowe, w których pobie­rają naukę uczniowie niepełnosprawni, do uświadomienia im możliwości dalszego kształcenia się w szkołach zawodowych, a w szczególności do zainteresowania ich rodziców albo opiekunów, oraz odpowiednie insty­tucje i specjalistów tym kształceniem .Wśród tych specjalistów nauczyciele ze szkół podstawowych odgry­wają największą rolę w pokierowaniu zainteresowaniami i losami zawodo­wymi niepełnosprawnych wychowanków. Oni decydują, czy te losy bę­dą podobne losom ich pełnosprawnych kolegów.

SZCZEGÓLNA SZANSA

Szczególną szansę mogą dać niepełnosprawnym uczniom nauczyciele takich przedmiotów jak matematyka, fizyka, chemia, biologia, rysunek,zajęcia praktyczno-techniczne, tj. przedmiotów mających wpływ na kształcenie zawodowe i na jego wyniki (S. Szajek, 1970, s. 129—225). Dobre wyniki, chociaż w jednym z wymienionych przedmiotów, sprzy­jają wyrobieniu u ucznia odpowiedniej postawy do nauki i przyszłych zainteresowań zawodowych, mogą być pomocne w wytyczeniu celów życiowych, wpływać na rozwój poczucia pewności własnych sił, przy­najmniej w niektórych zakresach, wzmacniać motywację kształcenia się, samokształcenia, pracy nad sobą. Pewne wyniki dydaktyczne i wycho­wawcze sprzyjają orientacji zawodowej oraz prawidłowej poradzie za­wodowej udzielanej młodocianemu niepełnosprawnemu. W

NIEPEŁNOSPRAWNY UCZEŃ I RODZICE

Wanda Rachalska zajmując się uczniami pełnosprawnymi słusznie twierdzi, że „przy­gotowanie do trafnego podjęcia decyzji zawodowej ma być procesem wychowawczym, w związku z czym o tyle będzie ono działaniem sku­tecznym, o ile środowisko wychowujące (dom rodzinny, szkoła i inni) (podkr. M. Z.-B.) okaże zainteresowanemu swoją pomoc” w powzięciu optymalnej „w ramach istniejących możliwości decyzji zawodowej” (W. Rachalska 1980, s. 13).Gdy niepełnosprawny uczeń i rodzice powezmą już decyzję kształ­cenia zawodowego, na szkole podstawowej ciąży pilny obowiązek dopeł­nienia formalności, a mianowicie sporządzenia i wysłania wniosku do właściwej terenowo poradni wychowawczo-zawodowej. Do swego wniosku szkoła dołącza: kartę zdrowia ucznia lub świadectwo zdrowia, a w odnie­sieniu do uczniów cierpiących na choroby przewlekłe wyniki badań po­radni specjalistycznych oraz charakterystykę kandydata, opracowaną wspólnie z rodzicami.

ZADANIA PORADNI WYCHOWAWCZO-ZAWODOWYCH WOBEC UCZNIÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Wniosek przesłany ze szkoły podstawowej rozpatruje poradnia wycho- wawczo-zawodowa (miejska, dzielnicowa, gminna) w celu pomocy nie­pełnosprawnemu uczniowi w wyborze najwłaściwszego kierunku kształ­cenia oraz zakwalifikowania go do określonej szkoły ponadpodstawowej. Tych czynności dokonuje poradnia na podstawie własnych badań specja­listycznych, a także przeprowadzonych na jej wniosek w instytucjach leczniczych takich, jak poradnie zdrowia psychicznego, rehabilitacyjne i inne.Poradnia może uznać za zdolnego do nauki ucznia, który ma wade bądz schorzenie, jednak w stopniu nie uniemożliwiającym mu pobieranie nauki w szkole ogólnokształcącej bądź zawodowej. Gdy po­radnia uzna ucznia za zdolnego do nauki w określonej szkole wydaje orze­czenie kwalifikacyjne, uprzednio porozumiawszy się z tą szkołą, do której go skieruje.